ABD hisse senedi piyasalarında yeni bir işlem döneminin kapısını aralayan düzenleme, finans sektöründe görüş ayrılığına neden oldu. CFTC, bireysel şirket hisselerinin fiyatına bağlı, belirli bir vade tarihi bulunmayan vadeli işlem sözleşmelerinin düzenlemelere uygun piyasalarda işlem görmesine izin verdi.
Ancak karar, geleneksel borsa işletmecileri ve piyasa kuruluşlarının tepkisini çekti. Cboe Global Markets ve Citadel Securities’in de aralarında bulunduğu Capital Markets Alliance, 3 Kasım’da New York federal mahkemesinde CFTC’ye karşı dava açtı.
Hisse senetlerinde vadesiz kaldıraçlı işlem dönemi
Davanın merkezinde, kripto para piyasalarında yaygın olarak kullanılan sürekli vadeli işlem (perpetual futures) modelinin ABD hisse senedi piyasalarına taşınması bulunuyor.
Geleneksel vadeli işlem sözleşmelerinden farklı olarak belirli bir sona erme tarihi bulunmayan bu ürünler, yatırımcıların doğrudan hisse senedi satın almadan şirketlerin fiyat hareketleri üzerinden pozisyon almasına imkân tanıyor.
Kaldıraç kullanımı sayesinde yatırımcılar daha düşük teminatla daha büyük pozisyonlar açabiliyor. Bununla birlikte fiyatların beklentilerin tersine hareket etmesi durumunda zararlar da aynı ölçüde büyüyebiliyor. Ayrıca pozisyonların vadesiz olması, finansman ve taşıma maliyetlerinin ortadan kalktığı anlamına gelmiyor.
Yeni işlem modeli, özellikle kripto para piyasalarındaki sürekli vadeli sözleşmelere aşina yatırımcılar açısından ABD hisse senetlerine erişimde farklı bir alternatif oluşturuyor.
CFTC kararı yatırımcı koruması tartışmasını büyüttü
CFTC Başkanı Michael S. Selig, 3 Kasım’da yaptığı açıklamada yeni ürünlerin ABD’deki düzenlenmiş piyasalarda sunulmasının yatırımcılara alternatif risk yönetimi araçları sağlayacağını savundu.
Kurumun yaklaşımı, ABD hisse senetlerine bağlı bu tür işlemlerin denetimi daha sınırlı yurt dışı platformlar yerine ABD’nin düzenleyici çerçevesi içerisinde gerçekleştirilmesini hedefliyor.
Ancak Capital Markets Alliance, söz konusu sözleşmelerin hukuki sınıflandırmasına itiraz ediyor. Grup, ürünlerin vadeli işlem sözleşmesi olarak değerlendirilmesinin doğru olmadığını ve menkul kıymete dayalı takas sözleşmeleri kapsamında ele alınması gerektiğini savunuyor.
Bu ayrım, yeni ürünlerin hangi düzenleyici kurumun yetki alanına gireceği açısından kritik önem taşıyor.
SEC ve CFTC arasında yetki tartışması
Davacı kuruluşlar, sözleşmelerin ABD Menkul Kıymetler ve Borsa Komisyonunun (SEC) yetki alanına girdiğini ileri sürüyor. CFTC ise ürünlerin menkul kıymet vadeli işlemleri kapsamında değerlendirilebileceğini ve ilgili düzenleyici çerçeveye tabi olduğunu belirtiyor.
Böylece dava, yalnızca yeni bir finansal ürünün piyasaya sunulmasıyla sınırlı kalmayarak ABD’de finansal piyasaların denetim yetkisinin nasıl paylaşılacağına ilişkin daha geniş bir tartışmaya dönüştü.
Cboe CEO’su Craig Donohue da şirketin finansal yeniliklere veya yeni rakiplere karşı olmadığını, ancak hisse senedi piyasalarında yatırımcı korumasının mevcut yasal düzenlemeler çerçevesinde sürdürülmesi gerektiğini savundu.
Cboe’nin itirazı, yeni sözleşmelerin hangi kurallara tabi olacağı ve piyasa katılımcılarının nasıl denetleneceği üzerinde yoğunlaşıyor.
Mahkemenin kararı yeni işlem platformlarını etkileyebilir
Capital Markets Alliance, dava kapsamında yeni ürünlere verilen onayların iptal edilmesini ve hukuki süreç devam ederken uygulamanın durdurulmasını talep ediyor.
Mahkemenin vereceği karar, ABD’de hisse senetlerine bağlı sürekli vadeli işlem sözleşmelerinin geleceği açısından belirleyici olabilir. Kararın yeni ürünlerin piyasaya girişini geciktirmesi veya mevcut düzenleyici çerçevenin yeniden değerlendirilmesine yol açması mümkün.
ABD’de hisse senedi piyasalarına kripto para piyasalarında yaygınlaşan kaldıraçlı ve vadesiz işlem modelinin taşınması, finans sektöründe yeni rekabet alanları yaratıyor. Ancak CFTC ile sektörün önemli kuruluşları arasındaki hukuki anlaşmazlık çözülmeden bu ürünlerin geleceğine ilişkin belirsizlik devam edecek.
Mahkemenin değerlendirmesi, yalnızca Cboe ve Citadel Securities gibi büyük piyasa kuruluşlarını değil, ABD hisse senetlerine dayalı yeni nesil işlem platformlarını ve bu ürünlere erişmek isteyen yatırımcıları da yakından ilgilendiriyor.
