Van’da kalaycılık mesleğinin son temsilcilerinden İzzettin Şahin, yaklaşık 25 yıldır büyük emek ve zahmetle bakır kapları yeniden kullanıma kazandırarak mesleğini yaşatmaya çalışıyor.
Bir zamanlar mutfakların vazgeçilmezi olan bakır kapların yeniden kullanılabilir hale getirilmesini sağlayan kalaycılık mesleği, gelişen teknoloji ve değişen mutfak alışkanlıklarıyla birlikte unutulmaya yüz tutuyor.
Van’da mesleğin son temsilcilerinden 60 yaşındaki İzzettin Şahin ise tüm zorluklarına rağmen yaklaşık 25 yıldır kalaycılık yapıyor.
“HEM SIKINTILI HEM DE ZOR BİR MESLEK”
Kalay ustası İzzettin Şahin, mesleğin meraklısı olduğunu ve kendi uğraşıyla işi öğrendiğini belirtti.
Kalaycılık mesleğini kentteki başka bir ustadan gördüğünü ifade eden Şahin, işi deneme-yanılma yöntemiyle öğrendiğini söyledi. Şahin, “Kalaycımız vardı, Allah rahmet eylesin. Bakırları ona götürüyordum. Hem minnet ediyordu hem de parasını alıyordu. Ben de kızdım ve kendim bu işe başladım. Bir tavayı belki 50 kere deneme-yanılma yöntemiyle yaptım, ta ki başarıncaya kadar. Herkesin yapabileceği bir iş değil, herkes bu işi yapamaz. Hem sıkıntılı hem de zor bir meslek. Yaparken kolumu ve elimi birçok yerinden yaktım, yaralandım” dedi.
“KALAYLI BAKIR ÇOK FAZLA ISI DA İSTEMİYOR”
Kalaylanmamış bakırın insan sağlığı açısından tehlikeli olabileceğini dile getiren Şahin, “Kalay yapılmamış bakır tehlikelidir tabii, insanı zehirleyebilir. Ama kalaylı bakırın tadı da başkadır. Gerek yemeği gerekse çayı çok güzel olur. Çok sağlıklı bir üründür bu kalay. Kalaylı bakır çok fazla ısı da istemiyor. Şimdi bu tabağın altına bir tane çakmak yak, her tarafı aynı ısıyı alır. Ama çelik öyle değil. Kimse kendine güvenip de bu işe atlamıyor. Zor bir meslek. Çıraklar da dayanmıyor. Kapıdan bakıp geri dönüyor” diye konuştu.
Bakır kapların kalaylanmadan önce zahmetli bir temizlik sürecinden geçirildiğini anlatan Şahin, bir tabağın kalaylanmasının yaklaşık 15 dakika sürdüğünü belirterek, “Bize getirilen bir bakır eğer eskimişse, kirliyse veya yağlıysa onun bir ilacı var. İlaca koyuyoruz ve bir iki saat ilaçta kalıyor. Ondan sonra bir tel fırça yardımıyla kirini alıyoruz, temizliyoruz. Daha sonra kalaylama işlemine geçiyoruz. Kalayladıktan sonra zaten işlem tamamlanıyor. Normalde bir tabak yaklaşık 15 dakikamızı alıyor” ifadelerini kullandı.
