Dünya genelindeki bakır pazarında, maden üreticileri ve izabe tesisleri arasındaki geleneksel yıllık işleme ve rafinaj bedeli (TC/RC) uygulaması ciddi bir dönüşümün eşiğinde duruyor.
Sektör Temsilcilerinden Radikal Tahminler
Reuters tarafından gerçekleştirilen ve aralarında madencilik devleri, izabe tesisi işletmecileri, analistler ile tüccarların bulunduğu 35 uzmanın katıldığı anket çarpıcı sonuçlar ortaya koydu. Katılımcıların 21’i, 2027 senesi için belirlenecek olan yıllık referans işleme maliyetlerinin negatif bölgeye geçeceğini öngörüyor. Bakır konsantresindeki arz darlığı ve özellikle Çin’deki tesislerin kapasite genişletmesi, mevcut fiyatlandırma modelinin geçerliliğini yitirmesine neden oluyor.
Anket sonuçlarına göre, 2027 yılı vadeli kontratlar için öngörülen rakamlar metrik ton başına eksi 50 dolar ile eksi 150 dolar arasında bir dağılım sergiliyor. Diğer taraftan, ankete dahil olan yedi katılımcı yıllık bazdaki referans sisteminin tamamen devre dışı kalarak yerini spot fiyatlamaya bırakacağını düşünürken, yedi uzman ise bu konuda kararsız kalmayı tercih etti.
Spot Piyasada Tarihi Düşüş Yaşanıyor
Bakır konsantresi tedariğinde yaşanan zorluklar, spot piyasadaki işleme ve rafinaj bedellerini şimdiden rekor seviyelere indirdi. 6 Kasım tarihinde kaydedilen verilere göre spot TC/RC bedelleri ton başına eksi 247,20 dolara kadar gerileyerek, 2027 yılı için tahmin edilen en düşük sınırın bile altına indi.
Aşağıdaki tablo, bakır piyasasındaki mevcut spot durumu ve 2027 öngörülerini özetlemektedir:
| Dönem / Veri Türü | İşleme ve Rafinaj Ücreti (TC/RC) |
|---|---|
| 6 Kasım Spot Piyasa Değeri | -247,20 USD / ton |
| 2027 Yılı Anket Beklentisi (Üst Sınır) | -50 USD / ton |
| 2027 Yılı Anket Beklentisi (Alt Sınır) | -150 USD / ton |
Kapasite Artışı ve Arz Sorunları Fiyatları Baskılıyor
Piyasayı bu noktaya getiren temel faktörler arasında maden üretim süreçlerinde yaşanan aksamalar ve Çin’deki izabe kapasitesinin kontrolsüz büyümesi yer alıyor. Mevcut konsantre arzının tesislerin ihtiyacını karşılayamaması, geleneksel fiyatlama mekanizmalarının gerçek piyasa koşullarından kopmasına yol açtı. Ankete katılan ve negatif beklenti içinde olan 21 uzmandan üçü, önümüzdeki dönemde referans fiyat üzerinden yapılan sevkiyat hacimlerinin de düşüşe geçeceğini savunuyor.
- Bakır konsantresi üretiminde yaşanan global kesintiler piyasayı sıkıştırıyor.
- Çin merkezli tesislerin kapasite artışları hammadde rekabetini körüklüyor.
- Negatif TC/RC ücretleri, izabe tesislerinin hammadde temini için madenlere ödeme yapması anlamına geliyor.
