Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanan Eylül 2026 verilerine göre, ithalat fiyatlarındaki %12,7’lik yükselişin ihracat fiyatlarındaki %7’lik artışı geçmesiyle dış ticaret haddi 88 puana indi.
Dış Ticaret Endekslerinde Fiyat Hareketleri
TÜİK’in paylaştığı verilere göre, ihracat birim değer endeksi geçtiğimiz yılın aynı dönemine kıyasla %7 yükselerek 126,1 seviyesinden 134,9 değerine ulaştı. Aynı süreçte ithalat birim değer endeksi ise yıllık bazda %12,7 oranında bir artışla 153,3 olarak kaydedildi.
Sektörel bazda ihracat fiyatları incelendiğinde; yakıtlarda %59,9, yakıt dışı ham maddelerde %12,6 ve imalat sanayinde %3,8 oranında artış görüldü. Gıda, içecek ve tütün grubunda ise %0,2’lik sınırlı bir yükseliş yaşandı.
İthalat Maliyetlerinde Sektörel Durum
İthalat tarafında ise birim değer endeksi yakıtlarda %52,4, yakıt dışı ham maddelerde %12,4 ve imalat sanayinde %4,1 oranında artış gösterdi. Öte yandan, gıda, içecek ve tütün kategorisinde ithalat fiyatları %1,4 oranında bir düşüş sergiledi. Bu veriler ışığında, ihracat ve ithalat arasındaki dengeyi gösteren dış ticaret haddi, yıllık 4,7 puanlık kayıpla 88 seviyesine çekildi.
| Endeks Türü (Eylül 2026) | Değişim Oranı (%) | Endeks Değeri |
|---|---|---|
| İhracat Birim Değer | +%7 | 134,9 |
| İthalat Birim Değer | +%12,7 | 153,3 |
| İhracat Miktarı | +%7,8 | 153 |
| İthalat Miktarı | -%6,3 | 114 |
İhracat Hacmi Artarken İthalat Miktarı Düştü
Miktar endekslerine bakıldığında, ihracat hacminin yıllık %7,8 artışla 142’den 153’e çıktığı görülüyor. İhracat miktarındaki büyüme gıda, içecek ve tütünde %17,6, ham maddelerde %11,6 ve imalat sanayinde %4,8 olarak gerçekleşti. Ancak yakıt ihracat miktarı %18,6 oranında bir daralma yaşadı.
İthalat miktar endeksi ise yıllık bazda %6,3 oranında azalarak 121,7’den 114 seviyesine geriledi. İthalat hacmindeki değişimler şu şekildedir:
- Gıda, içecek ve tütün ithalatı: %15 artış
- İmalat sanayi ithalatı: %1,6 artış
- Yakıt dışı ham madde ithalatı: %1,1 azalış
- Yakıt ithalatı: %2,1 azalış
Mevsimsel ve Takvim Etkilerinden Arındırılmış Veriler
Mevsim ve takvim etkilerinden temizlenmiş verilere göre, eylül ayında ihracat miktar endeksi ağustos ayındaki 145,3 seviyesinden %0,1 artışla 145,5’e çıktı. İthalat miktar endeksi ise %1,6’lık yükselişle 111,7’den 113,5’e ulaştı. Takvim etkisinden arındırılmış yıllık verilerde ise ihracat miktarı %7,8 artarken, ithalat miktarının %6,3 azaldığı görüldü.
