Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) bünyesinde yayımlanan bir araştırma, bankaların müşterilerine daha yüksek mevduat faizi sunarak stablecoinlerin büyümesini yavaşlatabileceğine işaret etti.
Stablecoinlerin yaygınlaşması, bankalar için müşterilerin birikimlerini başka ürünlere taşıması endişesini beraberinde getiriyor. BIS çalışma makalesi, bu rekabette bankaların elindeki araçlardan birine odaklanıyor: tasarruf sahibine ödenen faiz. Bulgular, daha cazip mevduat getirileriyle stablecoinlerin piyasa değerindeki büyümenin hız kesmesi arasında ilişki olduğunu gösteriyor.
Araştırmacılar Rashad Ahmed ve Iñaki Aldasoro, Ocak 2019-Haziran 2025 döneminin haftalık verilerini inceledi. Hesaplamalarda Bitcoin fiyatları, ABD Hazine tahvili getirileri ve genel finansal koşullar da dikkate alındı.
Küçük faiz değişikliği, büyümede belirgin fark
Temel tahminde, ortalama banka mevduat faizlerinin bir haftada 1 baz puan, yani 0,01 yüzde puan yükselmesi, stablecoinlerin sonraki on haftalık ortalama büyümesinin yaklaşık yüzde 15 yerine yüzde 12 olmasıyla ilişkili bulundu. Burada ölçülen, stablecoinlerin fiyatı değil, toplam piyasa değerlerindeki büyüme.
Bankaların da stablecoin büyümesine tepki olarak faiz artırabileceğini hesaba katan alternatif yöntemde etki yaklaşık üç kat daha güçlüydü. Yazarların tercih ettiği bu tahminde on haftalık büyüme yüzde 6’ya kadar yavaşlıyordu. Araştırmacılar yöntemin bazı zayıflıkları bulunduğunu da belirtti; her iki hesaplamada büyüme pozitif kalmaya devam etti.
Faizle büyüme arasındaki ilişki, Circle’ın USDC’sinde Tether’ın USDT’sine göre daha güçlü çıktı. Yazarlar bu farkın, USDC’nin ABD’li kullanıcılarla daha yakın bağları olmasıyla tutarlı olduğunu değerlendiriyor.
Bankaların endişesi: Müşterinin parasını nerede tutacağı
Bank of America CEO’su Brian Moynihan, ocak ayında getiri sunan stablecoin ve benzeri ürünlere 6 trilyon dolara kadar mevduatın kayabileceği uyarısını yapmıştı. Bu, gerçekleşmiş bir para çıkışı değil, bankaların kredi verme kapasitesini de etkileyebilecek bir risk senaryosuydu.
Ancak paranın bankacılık sisteminden tamamen çıkması gerekmiyor. Fed personelinin aralık ayındaki analizine göre stablecoin ihraççıları rezervlerini bankalarda tuttuğunda, kullanıcıların aktardığı para ihraççı mevduatı olarak sisteme dönebiliyor. Böylece toplam mevduat aynı kalsa bile bankayı fonlayan müşteri yapısı değişiyor.
Daha büyük ve mevduat sigortası kapsamı dışındaki bakiyeler, bankaların daha fazla likit varlık tutmasını gerektirebilir ve uzun vadeli kredilere ayırabilecekleri alanı daraltabilir. Öte yandan müşteriyi elde tutmak için daha yüksek faiz ödemek de bankanın fonlama maliyetini artırıyor. Fed analizi, bankaların daha iyi oranları özellikle başka ürünlere geçme ihtimali yüksek müşterilere sunabileceğini belirtiyor.
BIS çalışmasının veri seti yalnızca bir yüksek faiz dönemini kapsıyor ve bulgular, bankalarda gerçekleşmiş mevduat ya da kredi kaybını ortaya koymuyor. Getirili stablecoinlerin ve tokenleştirilmiş para piyasası fonlarının yaygınlaşması, bu rekabetteki dengeyi ileride değiştirebilir.
Bankalar Stablecoinlere Kaptırmaktan Korktuğu Parayı Nasıl Tutabilir? BIS Araştırdı! isimli makale Fatih TAŞDEMİR tarafından hazırlanmış ve koinbulteni.comda yayınlanmıştır.
