Ticaret Bakanlığı tarafından hazırlanan 2026 yılının dördüncü çeyreğine ilişkin Dış Ticaret Beklenti Anketi sonuçlarına göre, İhracat Beklenti Endeksi bir önceki döneme kıyasla 4,6 puan azalarak 96,9 seviyesine gerilerken, İthalat Beklenti Endeksi 12,7 puanlık artışla 115,4 puana ulaştı.
Endeks Değerlerinde Eşik Seviye ve Değişimler
Dış ticaret beklentilerinde 100 puanın üzerindeki rakamlar iyimserliği ve artış beklentisini, 100’ün altındaki değerler ise kötümserliği ve azalış ihtimalini yansıtıyor. 2026’nın üçüncü çeyreğinde 101,5 olan İhracat Beklenti Endeksi, son çeyrekte 100 sınırının altına inerek 96,9 olarak kaydedildi.
Endeksin alt kırılımları incelendiğinde ise şu veriler öne çıkıyor:
- Gelecek 3 aya dair ihracat beklentisi 112,2’den 121,2’ye yükseldi.
- İhracat siparişi beklentisi 109,2’den 119,7’ye çıktı.
- Mevcut kayıtlı sipariş düzeyi 83,0’dan 67,2’ye geriledi.
- Son üç aydaki sipariş seviyesi 101,7’den 79,6’ya düştü.
İhracatçıların Pazar Beklentileri ve Yeni Hedefler
Araştırmaya katılan şirketlerin yüzde 37,5’i yılın son bölümünde ihracatın artacağını öngörürken, yüzde 17,4’ü düşüş beklediğini ifade etti. Bölgesel bazda Avrupa ülkelerine ihracat artışı bekleyenlerin oranı yüzde 27,6, Orta Doğu için ise yüzde 18,6 oldu. Firmaların ilk kez ihracat yapmayı hedeflediği ülkeler listesinde ABD zirveye yerleşirken, onu Avustralya ve Almanya takip etti.
İhracatçıları Zorlayan Temel Faktörler
| Sorun Başlığı | Belirtilme Oranı (%) |
|---|---|
| Lojistik Maliyetleri | 85,6 |
| Finansman Maliyetleri | 82,5 |
| Döviz Kuru Etkisi | 78,6 |
| Hammadde ve Ara Malı Fiyatları | 76,3 |
| Enerji Giderleri | 75,3 |
İthalat Beklentisinde Belirgin Artış
İthalat Beklenti Endeksi, üçüncü çeyrekteki 102,7 seviyesinden 115,4’e tırmandı. Gelecek üç aylık dönemde ithalat birim fiyatı beklentisinin 118,5’ten 141,2’ye çıkması dikkat çekti. İthalat yapma gerekçeleri arasında en önemli neden yüzde 60,1 ile yurt içinde üretimin bulunmaması olarak gösterildi. Ayrıca, yerli üretim miktarının azlığı yüzde 46,5 ve yerli fiyatların yüksekliği yüzde 43,2 oranında gerekçe olarak sunuldu.
Anketin Kapsamı ve Katılım Oranı
1-16 Eylül 2026 tarihleri arasında gerçekleştirilen çalışmada, 1.562 firmaya ulaşılırken 1.228 işletmeden yanıt alındı. Yüzde 78,6 cevaplanma oranına sahip olan anket, Eylül 2025 itibarıyla Türkiye’nin toplam ihracatının yüzde 45,6’sını ve ithalatının yüzde 53,8’ini temsil eden bir örneklem grubunu kapsıyor.
