Ethereum’un yeni zkAPI çözümü, sıfır bilgi ispatları (zero-knowledge proofs) sayesinde kullanıcıların taleplerini fatura kimlikleriyle ilişkilendirmeden yapay zekâ ve diğer API’ler için ödeme yapmasına olanak tanıyor.
Ethereum Vakfı, 1 Ekim’de Open Anonymity Project ile birlikte zkAPI’yi duyurdu. Halihazırda Ethereum ana ağında yayında olan sistem, kullanıcıların ETH, USDC veya desteklenen diğer varlıkları zincir üstü bir kasaya yatırmasına ve ardından sıfır bilgi ispatlarını kullanarak API erişimini yetkilendirmesine olanak sağlıyor. Bu sayede ödemeyi yapan kişi ile kullanılan hizmet arasındaki bağın koparılması hedefleniyor.
Geleneksel API modellerinde bir API anahtarı doğrudan bir hesaba ve ödeme yöntemine bağlanır. Bu durum bir hizmet sağlayıcının uzun bir yapay zekâ komutu veya talep geçmişini tek bir kullanıcıyla eşleştirebilmesi anlamına gelir. zkAPI ise hangi yatırma işleminin fon sağladığını açığa çıkarmadan kısa ömürlü harcama yetki belgeleri oluşturur.
zkAPI, Yapay Zeka Kullanımını Ödeme Kimliğinden Ayırıyor
Kullanıcılar ilk olarak bir Ethereum akıllı sözleşme kasasına fon yatırır. Bakiyeleri, her API talebinde açığa çıkmak yerine gizli bir şekilde temsil edilir.
Kullanıcı erişime ihtiyaç duyduğunda, cihazı yeterli bakiyesi olduğunu ve aynı bakiyeyi daha önce harcamadığını kanıtlayan bir sıfır bilgi ispatı üretir. zkAPI sunucusu bu ispatı doğrular ve tanımlı bir harcama limiti bulunan kısa ömürlü bir API anahtarı tanımlar. Böylece komutlar doğrudan kullanıcının cihazından yapay zekâ sağlayıcısına iletilebilir.
İlgili: Ethereum (ETH) Fiyat Tahminleri ve Geleceği: 2026-2050
En kritik nokta ise ödeme sunucusu komutları (prompt) görmezken, yapay zekâ sağlayıcısı da talebi hangi Ethereum yatırma işleminin finanse ettiğini öğrenemez.
Yapay Zekâ Yalnızca İlk Kullanım Alanı
Ethereum Vakfı, girilen komutların son derece hassas bilgiler içerebilmesi nedeniyle öncelikli odağın yapay zekâ çıkarımları olduğunu ancak zkAPI’nin bununla sınırlı kalmadığını belirtiyor. Aynı altyapı gelecekte blokzincir RPC çağrılarını, görsel ve video üretimini, VPN bant genişliğini ve makineler arası ödemeleri de yönetebilir. Böylece hizmetlerin kalıcı bir hesap gerektirmeden talep başına ücretlendirme yapmasına olanak tanıyabilir.
Bu lansman, Ethereum’un sıfır bilgi kriptografisi aracılığıyla gizli veri okuma, gizli işlemler ve kimlik korumayı hedefleyen daha geniş gizlilik hamlesinin bir parçası niteliğinde.
İlgili: Ethereum Vakfı’ndan Kritik Karar: Kuantum Dirençli Altyapı İçin Tarih Verildi
Ancak sistemde bazı kısıtlamalar mevcut. zkAPI ödeme ilişkisini gizlerken, taleple ilgili tüm detayları gizlemiyor. Yapay zekâ sağlayıcısı komutun içeriğini görmeye devam ediyor ve IP adresi gibi ağ bilgilerine sahip olabiliyor. Ayrıca komutlar içindeki tekrarlanan yazım kalıpları veya paylaşılan kişisel ayrıntılar da farklı oturumların birbiriyle ilişkilendirilmesine neden olabilir.
Ethereum zkAPI’yi Başlattı: Ne İşe Yarıyor? yazısı ilk önce CryptoPotato üzerinde ortaya çıktı.
