ABD Başkanı Donald Trump, Tahran yönetiminin savaşı sonlandırmaya yönelik sunduğu teklifi geri çevirmesinin ardından, bu hafta içerisinde İran ile yeni temasların kurulmasını beklediğini açıkladı.
Trump: Ellerini Fazla Zorladılar
Pazar günü yaptığı değerlendirmelerde İran’ın bir uzlaşı arayışında olduğunu ifade eden Donald Trump, ancak mevcut şartların tatmin edici olmadığını vurguladı. Trump, sürece dair şu ifadeleri kullandı: “Bu hafta İran’la daha fazla görüşme bekliyorum. Anlaşma yapmak istiyorlar ancak bu benim yapmak istediğim anlaşma değil. Bu, belki bir yıl önce kabul edeceğimiz şeydi. Ellerini fazla zorladılar.”
Müzakerelerde Masadaki Temel Farklılıklar
Bölgeden gelen bilgilere göre, iki ülke arasındaki dolaylı iletişimin Pazartesi günü itibarıyla tekrar başlaması muhtemel görünüyor. Buna karşın, tarafların öncelikleri arasındaki uçurum varlığını koruyor. Washington ve Tahran’ın odaklandığı noktalar şu şekilde karşılaştırılabilir:
| Taraf | Öncelikli Talep ve Odak Noktası |
|---|---|
| ABD Yönetimi | İran’ın nükleer programı konusunda kritik tavizler vermesi. |
| İran Hükümeti | Hürmüz Boğazı’ndaki gerilimin düşmesi ve deniz ablukasının kalkması. |
Trump, İran’a yönelik askeri operasyonların tekrar gündeme gelip gelmeyeceği yönündeki soruya ise “Bunu her zaman düşünüyorum” şeklinde yanıt vererek açık kapı bıraktı.
Petrol Sevkiyatı ve Diplomatik Trafik
Hürmüz Boğazı’ndaki duruma da değinen Trump, ABD ordusunun bölgedeki petrol akışını kolaylaştırdığını belirtti. Hafta sonu itibarıyla boğazdan geçen petrol miktarının 20 milyon varilden fazla olduğunu kaydeden Trump’ın bu verisi, bir savunma yetkilisi tarafından Cuma gecesi 22 milyon varil olarak teyit edildi.
Katar’ın Arabuluculuk Rolü ve Reddedilen Teklif
Diplomatik kanallarda ise hareketlilik devam ediyor. Geçtiğimiz Salı günü New York’ta düzenlenen BM Genel Kurulu sırasında Steve Witkoff ve Jared Kushner, İran Dışişleri Bakanı Abbas Araghchi ile dolaylı bir temas kurdu. Katar’ın arabuluculuk yaptığı bu süreçte Araghchi’nin sunduğu öneri paketinde şu maddeler yer alıyordu:
- ABD’nin deniz ablukasını kaldırması ve petrol yaptırımlarını gevşetmesi.
- Bölgede kalıcı bir ateşkesin yeniden tesis edilmesi.
- İran’ın Hürmüz Boğazı’nı trafiğe açması ve nükleer görüşmelere dönmesi.
Donald Trump, Cumartesi günü bu teklifi reddettiğini duyurdu. Ancak Katarlı yetkililerin, her iki tarafın da değerlendirebileceği yeni bir uzlaşma taslağı üzerinde çalışmalarını sürdürdüğü bildiriliyor.
