Ethereum’un Glamsterdam yükseltmesi, 6 Ekim 2026’da Sepolia test ağında ilk kez halka açık olarak denenecek. Ancak geliştiriciler, ücretsiz test ETH’lerinin ve sahte blok oluşturucu kimliklerinin test sürecini aksatmak için kullanılabileceği konusunda uyardı.
Glamsterdam, Ethereum’da doğrulayıcılar ile blok oluşturucular arasındaki ilişkiyi doğrudan protokol seviyesine taşımayı amaçlıyor. Ancak bu değişiklik, test ağındaki blok açık artırmalarını kötü niyetli aktörlerin manipülasyonuna açık hâle getirebilir.
Sepolia’daki testin ardından ikinci halka açık denemenin 27 Ekim’de Hoodi test ağında yapılması planlanıyor. Ethereum ana ağı için ise henüz kesin bir aktivasyon tarihi belirlenmedi.
Sepolia Testi 6 Ekim’de Başlayacak
Ethereum geliştiricileri, Glamsterdam yükseltmesinin ilk halka açık testini 6 Ekim’de Sepolia üzerinde gerçekleştirecek. İstemci ekiplerinin Sepolia uyumlu yazılımlarını 29 Eylül’e kadar hazırlaması gerekiyor. Bu tarih, testin başlamasından yalnızca yedi gün öncesine denk geliyor.
Ethereum yükseltmelerinde güvenlik incelemeleri ve hata ödülü süreçleri için genellikle yaklaşık 14 günlük bir hazırlık dönemi ayrılırken Glamsterdam’da bu sürenin daha kısa olması dikkat çekiyor.
Kaynağa göre geliştiriciler, Sepolia’nın görece daha merkezi yapısı ve olası sorunlardan kurtarılmasının daha kolay olması nedeniyle daha sıkışık takvimi kabul etti.
Bununla birlikte Titan ve Ultrasound ekiplerinin üretim ortamında kullanılan blok oluşturucu yazılımlarının Glamsterdam geçişini henüz tamamlamadığı belirtiliyor.
Hoodi Testi 27 Ekim’de Planlanıyor
Sepolia testinin sorunsuz ilerlemesi halinde Glamsterdam’ın ikinci halka açık denemesinin 27 Ekim’de Hoodi test ağında gerçekleştirilmesi planlanıyor. Ancak bu tarih kesinleşmiş değil. Geliştiriciler, Sepolia’daki sonuçları değerlendirdikten sonra Hoodi takvimine ilişkin nihai kararı verecek.
Ethereum’un ana ağında Glamsterdam aktivasyonu için ise henüz bir tarih kararlaştırılmadı.
Ethereum’da Glamsterdam İle Neler Değişecek?
Glamsterdam’ın temel değişikliklerinden biri, doğrulayıcılar ile uzmanlaşmış blok oluşturucular arasındaki süreci Ethereum protokolünün içine taşıması olacak. Mevcut sistemde blok oluşturucu (builder) olarak adlandırılan aktörler işlem bloklarını hazırlıyor ve blokların zincire dahil edilmesi için teklif veriyor.
İlgili: Ethereum (ETH) Fiyat Tahminleri ve Geleceği: 2026-2050
Bir doğrulayıcı teklifi kabul ettiğinde kazanan blok oluşturucunun işlem paketini teslim etmesi gerekiyor. Glamsterdam bu süreci protokol seviyesinde daha resmi hale getiriyor.
Test Ağında Gas Limiti 200 Milyona Yaklaştı
Sepolia duyurusundan bir gün önce gerçekleştirilen özel test ağında gas limiti yaklaşık 200 milyona yükseltildi ve ağın kesinlik (finality) özelliğini kaybetmediği bildirildi.
Gas limiti, bir Ethereum bloğunda gerçekleştirilebilecek toplam hesaplama miktarını belirtiyor. Daha yüksek bir sınır, teorik olarak aynı blokta daha fazla transfer, token takası ve akıllı sözleşme işleminin gerçekleştirilebilmesine olanak sağlayabilir. Bu da yoğun dönemlerde ağ ücretlerinin daha kontrollü kalmasına katkıda bulunabilir.
Ancak 200 milyonluk gas limiti, şimdilik sadece test ortamındaki bir değer. Ethereum ana ağında aynı seviyenin kullanılacağına ilişkin kesin bir karar bulunmuyor.
Sahte Blok Oluşturucular Sepolia Testini Sabote Edebilir
Geliştiricilerin üzerinde durduğu temel risk, test ağındaki blok açık artırmalarından kaynaklanıyor. Sepolia test ETH’sinin gerçek ekonomik değeri bulunmadığından kötü niyetli bir aktör çok sayıda geçici geliştirici kimliği oluşturabilir.
Saldırganlar, daha sonra meşru blok oluşturucuların çok üzerinde teklifler vererek açık artırmaları kazanabilir ve kazandıktan sonra söz verdikleri işlem yüklerini (payload) teslim etmeyebilir.
Ethereum konsensüs geliştiricisi Potuz, son geliştirici toplantılarından birinde bir saldırganın binlerce builder kimliği oluşturup bunları sürekli değiştirerek yüksek tekliflerle açık artırmaları kazanabileceğini ve ardından payload üretmeyebileceğini söyledi.
Bu tür bir saldırı Ethereum ana ağındaki fonları doğrudan tehdit etmiyor. Ancak Sepolia üzerindeki altyapı testlerinin aksamasına ve Glamsterdam’ın ana ağ hazırlıklarının gecikmesine yol açabilir.
Geliştiriciler Daha Güçlü Koruma İstiyor
Mevcut koruma mekanizmaları, birkaç payload’ın teslim edilememesinin ardından yerel olarak oluşturulan bloklara geri dönülmesini sağlayabiliyor.
Ancak geliştiricilere göre bu mekanizma tekrarlanan saldırılara karşı yeterince hızlı olmayabilir. Potuz, istemci yazılımlarının kötü niyetli blok oluşturucuları doğrudan tespit ederek reddedebilmesi gerektiğini savunuyor. Böylece saldırganların sürekli yeni kimlikler oluşturarak aynı yöntemi tekrar kullanmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Glamsterdam’ın 6 Ekim’deki Sepolia testi bu nedenle yalnızca yeni özelliklerin çalışıp çalışmadığını değil, aynı zamanda Ethereum’un yeni blok oluşturma mimarisinin kötü niyetli aktörlere karşı ne kadar dayanıklı olduğunu da gösterecek.
Ethereum’da Glamsterdam Yükseltmesi 6 Ekim’de Test Edilecek: Saldırı Riski Masada mı? yazısı ilk önce CryptoPotato üzerinde ortaya çıktı.
